Kości gęstości badanie densytometryczne

Oceń przydatność:

     

Badanie densytometryczne kości jest pomiarem gęstości minerałów tkanki kostnej.Najczęściej wykonuje się badanie kręgosłupa lędźwiowego, kości udowej w okolicy stawu biodrowego, a także - w badaniach profilaktycznych osób zdrowych - przedramienia w okolicy nadgarstka oraz kości piętowej. Czasami można wykonać badanie całego szkieletu. Metody  badania kości Masa kości zależy od jej gęstości, a więc w znacznej mierze od gęstości minerałów, które wchodzą w jej skład.Pomiar gęstości minerałów kości przeprowadza się za pomocą różnych technik, wykorzystując zjawisko pochłaniania promieniowania rentgenowskiego przez tkanki (technika zwana absorpcjometrią) lub tłumienia przez nie ultradźwięków.Stopień pochłaniania promieni czy tłumienia ultradźwięków zależy od rodzaju tkanki, a w samej kości - od jej gęstości.Nie wnikając w skomplikowane szczegóły, można stwierdzić, że w obecnym stanie rozwoju techniki medycznej najbardziej użyteczna jest metoda tzw. absorpcjometrii podwójnej energii promieniowania rentgenowskiego, dająca obraz dobrej jakości, pozwalająca na skrócenie czasu badania i nie narażająca osoby badanej na znaczące dawki promieniowania. Tą metodą bada się gęstość minerałów kręgosłupa, kości udowej lub całego szkieletu.Starsza metoda absorpcjometrii pojedynczej energii promieniowania ograniczała się do badania kośćca obwodowego (przedramię).Metodę ultradźwiękową wykorzystuje się w badaniu mniejszych fragmentów kośćca: kości piętowej, fragmentu kości piszczelowej lub paliczków rąk. Daje ona "wgląd" w jakość kości, nie jest natomiast przydatna w szacowaniu masy kostnej.Inna metoda pomiaru gęstości kości - tomografia komputerowa, mimo największej dokładności, możliwości oceny rzeczywistej gęstości kości i oddzielnego pomiaru kości korowej i beleczkowej, nie upowszechniła się ze względu na duży koszt urządzeń i stosunkowo duże napromieniowanie badanej osoby. Trwają jednak badania nad nowymi urządzeniami tomograficznymi, co rokuje rozwój i szersze zastosowanie tej techniki densytometrycznej w niedalekiej przyszłości. Przebieg  badania Zatrzymajmy się przy badaniu metodą absorpcjometrii podwójnej energii (DEXA), będącej obecnie standardem w diagnostyce osteoporozy.Dla pacjenta ważne jest, że badanie to jest zupełnie bezbolesne, nieszkodliwe dla zdrowia (dawka promieniowania pochłaniana przez organizm w jego trakcie jest mniejsza niż ekspozycja na promieniowanie pasażera samolotu w czasie lotu międzykontynentalnego).Do badania densytometrycznego nie trzeba się przygotowywać. Pacjent nie musi się rozbierać, konieczne jest tylko odsunięcie z badanego obszaru metalowych części odzieży (guziki, suwaki itp.).Badany leży na specjalnym stole, ramię densytometru przesuwa się nad ocenianym fragmentem kośćca, a na ekranie monitora pojawia się obraz kości, których gęstość jest mierzona. Badanie trwa kilka minut.Komputer przedstawia wynik w postaci wykresu i tabeli. Gęstość minerałów tkanki kostnej podawana jest w gramach na centymetr kwadratowy. Czemu służy badanie Pomiar gęstości minerałów pozwala pośrednio wnioskować o wytrzymałości kości na obciążenia mechaniczne. Udowodniono istnienie zależności między masą kostną a częstotliwością występowania złamań. Badanie densytometryczne pozwala wcześnie (z wyprzedzeniem od 5 do 20 lat) stwierdzić zwiększone ryzyko złamań kręgów i kości udowej.Określenie stopnia zmniejszenia zawartości składników mineralnych w kości ma ogromne znaczenie nie tylko we wczesnej diagnostyce osteoporozy, ale również osteopenii, czyli prawdopodobnego zagrożenia osteoporozą. Wykrycie tego zagrożenia z wyprzedzeniem 10-15-letnim ma kapitalne znaczenie w podjęciu intensywnej profilaktyki.Badanie to jest też główną metodą sprawdzania efektów leczenia, pozwala bowiem określić, jak zmienia się gęstość mineralna kości pod wpływem stosowanej terapii. Wskazania do badania i zakres Wskazania do badania densytometrycznego można ująć w następujące kategorie: 1. Osoby w każdym wieku, jeśli doznały złamań kości. 2. Osoby z czynnikami ryzyka osteoporozy. 3. Po 65. roku życia. O ile punkty 1 i 3 nie budzą wątpliwości, warto zatrzymać się przy czynnikach ryzyka i uświadomić czytelnikom, co należy brać pod uwagę.Wymieńmy najważniejsze czynniki ryzyka: Przebyte złamanie. Występowanie osteoporozy w rodzinie, np. złamania kręgów, kości przedramienia czy udowej u matki. Wątła budowa ciała. Nietolerancja mleka - mała podaż wapnia i witaminy D. Nałogi: papierosy, alkohol, kawa. Niedobory hormonów płciowych - estrogenów u kobiet, androgenów u mężczyzn; dotyczy to zarówno osób młodych z zaburzeniami hormonalnymi, jak i kobiet po menopauzie czy mężczyzn z objawami andropauzy. Leczenie kortykoidami, np. enkortonem. Niska gęstość minerałów kości w wykonanej kiedykolwiek densytometrii (konieczna jest profilaktyka i okresowa kontrola densytometryczna). Następna istotna kwestia to zakres badania densytometrycznego. Skoro można badać kręgosłup, kości udowe, przedramię, piętę - to czy w każdym przypadku należy sprawdzać gęstość wszystkich tych kości?Z pewnością - nie. Badanie to jest dość kosztowne, należy więc ustalić taki zakres pomiaru, żeby przy jak najmniejszych kosztach uzyskać jak najbardziej przydatne informacje.Zaleca się następujące badania densytometryczne kości: Po menopauzie, poniżej 65. roku życia - kręgosłup lędźwiowy Powyżej 65. roku życia - kość udowa W razie przebytego złamania lub obecności czynników ryzyka - kręgosłup lędźwiowy i kość udowa Badania profilaktyczne po 45. roku życia - kręgosłup lędźwiowy Badania profilaktyczne po 65. roku życia - kość udowa Badania profilaktyczne u ludzi młodych - przedramię Badania profilaktyczne ultradźwiękowe kości piętowej - można wykonać u osoby w każdym wieku, pamiętając, że są one obarczone największym błędem spośród wszystkich technik densytometrii. ***Densytometr jest aparatem drogim i kosztownym w eksploatacji, dlatego dość rzadko posiadanym przez uspołecznione placówki służby zdrowia. ZOZ-y ograniczają badania, na które i tak trzeba czekać w długiej kolejce. Badanie jest natomiast łatwo dostępne w lecznicach prywatnych, choć niektóre z nich posiadają tylko aparaturę do badania przedramienia, co nie daje pełnej diagnozy. Wyczerpujące badanie nowoczesną aparaturą kosztuje ok. 75 złotych.***Pytania pacjentów:Pacjenci zgłaszający się do pracowni densytometrii, często bez skierowania lekarskiego, z własnej inicjatywy (można! badanie jest nieszkodliwe, personel wie, jaki zakres badania należy wykonać) mają różne wątpliwości co do miejsca pomiaru gęstości kości.Skoro boli mnie kręgosłup piersiowy, to dlaczego ma być badany lędźwiowy? Dlatego że na pozostałe odcinki kręgosłupa nakładają się inne kości, np. żebra i mostek na kręgosłup piersiowy, więc takie badanie byłoby niemiarodajne. Odcinek lędźwiowy nie jest przesłonięty przez inne elementy kośćca, a jest reprezentatywny dla całego kręgosłupa i w ogóle dla tzw. kości beleczkowej (taka sama jest np. w przedramieniu w okolicy nadgarstka). Ponadto kręgosłup lędźwiowy dźwiga wszystko, co jest powyżej, więc warto wiedzieć, czy nie grożą mu złamania kręgów. Mam złamane prawie wszystkie kręgi, dlaczego nie badacie mi kręgosłupa, tylko kość udową? Skoro są złamane, to na pewno w kręgosłupie jest ciężka osteoporoza. Tymczasem wskutek złamań (kompresji) kręgów minerały uległy "kondensacji" i gęstość tkanki kostnej wzrosła.Złamane kręgi mogą mieć prawidłową lub nawet podwyższoną gęstość i takie badanie nic nie wnosi. Bardzo ważne jest natomiast sprawdzenie, czy osoba z ciężką osteoporozą kręgosłupa jest narażona również na złamanie kości udowej. Od tego w znacznej mierze zależy dobór leków, a przede wszystkim tryb życia, na jaki "może sobie pozwolić". Dlaczego lewe biodro, a nie prawe? W prawym mam zwyrodnienia i bardziej mnie boli, to chyba lepiej tam sprawdzić, czy nie ma osteoporozy. Zwyrodnienia maskują zanik kostny, "poprawiają" wynik badania. Zwapniałe zmiany zwyrodnieniowe nakładają się na tkankę kostną i wydaje się, że to kość ma tak wysoką gęstość. U ludzi praworęcznych lewa połowa ciała jest "słabsza", warto więc sprawdzić kość po tej słabszej stronie; szukamy przecież miejsc zagrożonych, żeby uchronić się przed złamaniem. Nie sugerujemy się bólem, bo ból pochodzi raczej ze zwyrodnień, nie z osteoporozy. Oczywiście można zbadać obie kości udowe lub kierować się przebytym przez pacjenta złamaniem, np. po przebytym złamaniu prawego podudzia (nie szyjki kości udowej!) warto sprawdzić biodro po tej stronie etc.

Inne udostępnione przez gabinet stomatologiczny na literę D

Kontakt we Wrocławiu:

[do Gabinet dentystyczny Wrocław]

ul. Jordanowska 26

52-403 Wrocław

Telefon: (71) 363-45-97

Gabinet dentystyczny poleca:

  • Teleangiektazje - Czerwone niteczki trudno ukryć, co kobietom nie poprawia nastroju. Często
  • Makaron nie tuczy - Wbrew powszechnej opinii, makaron jest produktem niskokalorycznym i zawiera
  • Jak żywić się zimą - Zimą należy pić napoje letnie, o temperaturze pokojowej lub ciepłe (ale nie

Przychodnia dentystyczna we Wrocławiu.